บนขวดน้ำมันเครื่องดีเซลมีรหัส CI-4, CJ-4, CK-4 หรือ FA-4 เป็นเกรดของ API (American Petroleum Institute) ตัวไหนใหม่กว่า ใช้แทนกันได้ไหม และ FA-4 ต่างจากตัวอื่นอย่างไร ข้อมูลอ้างอิงเอกสาร API 1509 ฉบับที่ 24 (กรกฎาคม 2026)
1. ลำดับเกรดดีเซลของ API
ปีในตารางคือ ปีมาตรฐานไอเสียที่เครื่องออกแบบมาให้ผ่าน ตามที่ API ระบุ ไม่ใช่ปีผลิตรถ และไม่ใช่ Euro
| เกรด | ออกแบบสำหรับเครื่องยนต์ | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| CF-4, CG-4 | รุ่นเก่า | API ประกาศว่า ล้าสมัย แล้ว |
| CH-4 | ปี 1998 | |
| CI-4 | ปี 2004 | เน้นเครื่องที่มีระบบหมุนไอเสียกลับ (EGR) |
| CJ-4 | ปี 2010 | เน้นรองรับ DPF และระบบบำบัดไอเสีย |
| CK-4 | ปี 2017 | ต่อยอด CJ-4 ทนออกซิเดชัน ความหนืดตกจากการเฉือน และฟองอากาศดีขึ้น |
| FA-4 | ปี 2017 | น้ำมันบาง XW-30 เท่านั้น — ใช้แทนไม่ได้ (หัวข้อ 3) |
| CL-4 / FB-4 | ปี 2027 | เริ่มออกใบอนุญาต 1 ม.ค. 2027 (หัวข้อ 4) |
2. CK-4 ใช้แทนรุ่นเก่าได้ไหม
ได้ API ระบุว่า CK-4 ผ่านเกณฑ์สูงกว่า CJ-4, CI-4 และ CH-4 จึงใช้กับเครื่องที่คู่มือระบุเกรดเหล่านั้นได้
- CK-4 แทน CJ-4, CI-4, CH-4 ได้
- CJ-4 แทน CI-4, CH-4 ได้
- เกรดเก่าไม่ควรใช้แทนเกรดใหม่ เช่น ไม่ควรใช้ CI-4 ในรถที่คู่มือระบุ CJ-4/CK-4 และมี DPF เพราะ API ระบุว่ายังไม่ได้ประเมินผลของ CI-4 ต่ออุปกรณ์ลดไอเสียอื่นนอกจาก EGR
เกรด API ตรงแล้วยังต้องตรง ความหนืด และ spec ผู้ผลิตในคู่มือด้วย ดู เปลี่ยนเบอร์ความหนืดได้ไหม
3. FA-4 คืออะไร ทำไมไม่ควรใช้ถ้าคู่มือไม่ระบุ
FA-4 ทำมาสำหรับเครื่องดีเซลบนถนนบางรุ่นที่ออกแบบให้ลดก๊าซเรือนกระจก ตามเอกสาร API
- มีเฉพาะ XW-30 และคุมความหนืดที่ร้อน-แรงเฉือนสูง (HTHS) ไว้ที่ 2.9–3.2 cP เพื่อลดแรงเสียดทาน
- สำหรับดีเซลกำมะถันไม่เกิน 15 ppm API ไม่แนะนำเมื่อกำมะถันสูงกว่านี้
API ระบุว่า FA-4 ใช้แทนกันและย้อนกลับไม่ได้ กับ CK-4, CJ-4, CI-4, CH-4 และให้ดูคำแนะนำผู้ผลิตเครื่องว่ารุ่นนั้นใช้ FA-4 ได้ไหม ดังนั้น
- คู่มือไม่ระบุ FA-4 หรือไม่แน่ใจ → อย่าใช้ เพราะเครื่องถูกออกแบบมาสำหรับน้ำมันคนละกลุ่ม (ไม่ได้แปลว่า FA-4 คุณภาพต่ำ)
- คู่มือระบุ FA-4 → ใช้ตามนั้น ไม่ต้องเปลี่ยนเป็น CK-4 เอง
4. เกรดใหม่ล่าสุด ณ ต.ค. 2026
API 1509 ฉบับที่ 24 (กรกฎาคม 2026) เพิ่ม CL-4 และ FB-4 แล้ว แต่ระบุว่าเริ่มใช้ได้ตั้งแต่ 1 มกราคม 2027 ตอนนี้จึงยังเป็นช่วงก่อนเริ่มออกใบอนุญาต
- CL-4 — สำหรับเครื่องที่ออกแบบตามมาตรฐานไอเสียปี 2027 ออกแบบให้ผ่านเกณฑ์ CK-4, CJ-4, CI-4, CH-4 และแสดงเกรดเก่าควบได้
- FB-4 — XW-30 และ XW-20 (HTHS 2.6–3.2 cP) เฉพาะเครื่องบางรุ่นปี 2027 ย้อนกลับเข้ากับ CK-4 และรุ่นก่อนไม่ได้
หลักเดิมยังใช้ได้ คือ เกรด C ใช้แทนรุ่นเก่าได้ ส่วนเกรด F ใช้เมื่อคู่มือระบุเท่านั้น
5. เถ้าซัลเฟตกับ DPF แบบสั้น
เถ้าซัลเฟตคือส่วนที่เหลือจากสารเติมแต่งหลังเผาไหม้ ถ้าสูงเกินจะสะสมใน DPF CK-4 และ FA-4 กำหนดเถ้าไม่เกิน 1.0% รถที่มี DPF ให้ใช้เกรดที่คู่มือรับรอง ดู น้ำมันเครื่องรถกระบะดีเซล
6. รถบรรทุก รถงานหนัก และ ACEA E
รถบรรทุกและรถงานหนักมักระบุ ACEA (มาตรฐานยุโรป ขึ้นต้นด้วย E) ควบกับ API เกรดหลักมี 4 ตัว (ชุดปี 2022 และยังอยู่ในฉบับปรับปรุงปี 2024)
- E4-22, E7-22 — เครื่อง Euro I–V เถ้าสูงสุด 2.0% ใช้กับเครื่องที่ไม่มี DPF
- E8-22, E11-22 — เครื่อง Euro I–VI เถ้าสูงสุด 1.0% ACEA แนะนำอย่างยิ่งสำหรับเครื่องที่มี DPF และออกแบบให้ใช้กับดีเซลกำมะถันต่ำ
ผู้ผลิตแต่ละยี่ห้ออาจแนะนำต่างกัน ให้ยึดคู่มือ ดู เปลี่ยนน้ำมันเครื่องทุกกี่กิโล และหน้า รถบรรทุก
สรุปแบบเร็ว
- ลำดับ: CF-4/CG-4 (ล้าสมัย) → CH-4 → CI-4 → CJ-4 → CK-4 (ที่ใช้อยู่ล่าสุด)
- CK-4 แทน CJ-4, CI-4, CH-4 ได้ แต่ต้องตรงความหนืดและ spec ในคู่มือ
- FA-4 แทนไม่ได้ ใช้เฉพาะเครื่องที่คู่มือระบุ
- CL-4 / FB-4 มีใน API 1509 แล้ว แต่เริ่ม 1 ม.ค. 2027 (CL-4 ย้อนได้ FB-4 ย้อนไม่ได้)
อ่านต่อ: อ่านฉลากน้ำมันเครื่อง · น้ำมันเครื่องดีเซล · น้ำมันเครื่องสำหรับรถบรรทุก · ตัวช่วยเลือก
